Wednesday, 16/10/2019 - 18:32|
Chào mừng bạn đến với cổng thông tin điện tử của Trường THCS Mỹ Hội

Bài 14. Chơi chữ-choi-chu-9942839.html

 09/12/2013, 08:05
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁOCÙNG CÁC EM HỌC SINHĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAYNgữ văn 7TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞMỸ HỘICHƠI CHỮTuần: 15Tiết: 59 Bà già đi chợ Cầu Đông,Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:Lợi thì có lợi nhưng răng không còn. (Ca dao)là lợi lộc, thuận lợilà nướu răng - một bộ phận trong cơ thể người, trong khoang miệng, có quan hệ với răngI. Thế nào là chơi chữ ?Lợi2lợi3- Lợi1 :- Lợi2, 3 : lợi1Em có nhận xét gì về nghĩa của từ lợi trong bài ca dao này?TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮEm hãy tìm những từ ngữ giống nhau trong bài ca dao trên?Dựa vào hiện tượng đồng âm.I. Thế nào là chơi chữ ? Bà già đi chợ Cầu Đông,Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:Lợi thì có lợi nhưng răng không còn. (Ca dao)Việc sử dụng từ lợi ở câu cuối của bài ca dao là dựa vào hiện tượng gì của từ ngữ?TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮ Bà già đi chợ Cầu Đông,Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng:Lợi thì có lợi nhưng răng không còn. (Ca dao)I. Thế nào là chơi chữ ?Tạo sắc thái dí dỏm, hài hước,…làm câu văn hấp dẫn và thú vị.Việc sử dụng từ lợi như trên có tác dụng gì? TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮI. Thế nào là chơi chữ ? Là lợi dụng đặc sắc về âm,về nghĩa của từ ngữ để tạo sắc thái dí dỏm,hài hước… làm câu văn hấp dẫn và thú vị.II Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮQua phân tích ví dụ trên, em hãy cho biết thế nào là chơi chữ?Thảo luận nhómNHÓM 1,2 3NHÓM 4 ,5,6Hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:Câu a : Sánh với Na-va“ranh tướng” Pháp. Tiếng tăm nồng nặc ở Đông Dương (Tú Mỡ)Câu b: Mênh mông muôn mẫu một màu mưa. Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ. (Tú Mỡ)Hãy chỉ rõ lối chơi chữ trong các câu dưới đây:Câu c: Con cá đối bỏ trong cối đá.Con mèo cái nằm trên mái kèo,Trách cha mẹ em nghèo, anh nở phụ duyên em. (Ca dao) Câu d : Ngọt thơm sau lớp vỏ gai,Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng. Mời cô, mời bác ăn cùng,Sầu riêng mà hoá vui chung trăm nhà.I. Thế nào là chơi chữ ?II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮThời gian: 3 phútCâu a :Dùng lối nói trại âm(gần âm)Nhóm 1,2Câu b:  Dùng cách điệp âmNhóm 3,4Câu d :  Dùng từ trái nghĩaCâu c:  Dùng lối nói láiVd: Chuồng gà kê sát chuồng vịt. đồng nghĩaTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮĐáp ánVD: Ruồi đậu mâm xôi, mâm xôi đậu Kiến bò đĩa thịt, đĩa thịt bò. đồng âmI. Thế nào là chơi chữ ?II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮQua việc phân tích các ví dụ trên em hãy nêu các lối chơi chữ thường gặp và cho ví dụ.1. Dùng từ ngữ đồng âm; 2. Dùng lối nói trại âm (gần âm);3. Dùng cách điệp âm;4. Dùng lối nói lái;5. Dùng từ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa. Dùng từ ngữ đồng âm; Dùng lối nói trại âm (gần âm); Dùng cách điệp âm; Dùng lối nói lái; Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa.I. Thế nào là chơi chữ:II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮEm hãy cho biết Chơi chữ được sử dụng trong những trường hợp nào?III. Sử dụng chơi chữ: Vd1: Bà già đi chợ Cầu Đông, Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thầy bói xem quẻ nói rằng: Lợi thì có lợi nhưng răng không còn. (Ca dao)Vd 2: Trên trời rớt xuống mau co là gì? Con cá đối bỏ trong cối đá. Con mèo cái nằm trên mái kèo,Trách cha mẹ em nghèo, anh nở phụ duyên em. (Ca dao) Vd 4: Ngọt thơm sau lớp vỏ gai, Quả ngon lớn mãi cho ai đẹp lòng. Mời cô, mời bác ăn cùng, Sầu riêng mà hoá vui chung trăm nhà (Phạm Hổ) Được sử dụng trong văn thơ trào phúngCâu đốCâu đối Cuộc sống hằng ngàyI. Thế nào là chơi chữ ?II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮVd 3:III. Sử dụng chơi chữ: Dùng từ ngữ đồng âm; Dùng lối nói trại âm (gần âm); Dùng cách điệp âm; Dùng lối nói lái; Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa. Chơi chữ được sử dụng trong cuộc sống thường ngày, trong thơ văn, đặc biệt là trong thơ văn trào phúng, câu đối, câu đố,…I. Thế nào là chơi chữ:II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮEm hãy cho biết Chơi chữ được sử dụng trong những trường hợp nào?III. Sử dụng chơi chữ: IV.Củng cố Dùng từ ngữ đồng âm Dùng lối nói trại âm (gần âm) Dùng cách điệp âm Dùng lối nói lái Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa Chơi chữ được sử dụng trong cuộc sống thường ngày, trong thơ văn, đặc biệt là trong thơ văn trào phúng, câu đối, câu đố,…I. Thế nào là chơi chữ ?II. Các lối chơi chữ:TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮIII. Sử dụng chơi chữ: IV.Củng cốV. Luyện tập:Chẳng phải liu điu vẫn giống nhà,Rắn đầu biếng học chẳng ai tha.Thẹn đèn hổ lửa đau lòng mẹ,Nay thét mai gầm rát cổ cha.Ráo mép chỉ quen tuồng nói dối,Lằn lưng cam chịu dấu roi tra.Từ nay Trâu Lỗ (a) chăm nghề học,Kẻo hổ mang danh tiếng thế gia. ( Lê Quý Đôn)Những từ ngữ để chơi chữ : Bài 1. Tác giả sử dụng từ ngữ nào để chơi chữ trong bài thơ sau :liu điuRắnhổ lửamai gầmRáoLằn roiTrâu Lỗhổ mangliu điu, rắn , hổ lửa, mai gầm, ráo,lằn, roi, trâu lỗ, hổ mang dùng từ gọi tên các loài rắn  đặc điểm, tính chất của sự vật , sự việc TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮBài 2. Mỗi câu sau có những tiếng nào chỉ các sự vật gần gũi nhau? Cách nói này có phải là chơi chữ không?Trời mưa đất thịt trơn như mỡ, dò đến hàng nem chả muốn ăn.Bà đồ Nứa, đi võng đòn tre, đến khóm trúc, thở dài hi hóp. - Thịt, mỡ, nem, chả,dò=> Chơi chữ theo lối dùng từ gần nghĩa (cùng trường nghĩa). Những tiếng chỉ sự vật gần gũi lối chơi chữ: có chung trường nghĩa với từ thịt chung trường nghĩa: họ tre nứa - Nứa, tre, trúc, hópTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮTRÒ CHƠI BẮT BƯỚMBài 3Bài 4. Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ nào trong bài thơ sau: Cảm ơn bà biếu gói camNhận thì không đúng, từ làm sao đây? Ăn quả nhớ kẻ trồng cây,Phải chăng khổ tận đến ngày cam lai ? - Từ cam1:=> lối chơi chữ: dùng từ ngữ đồng âm.cam1cam2- Từ cam 2:Từ ngữ chơi chữ  lối chơi chữ:quả cam.(danh từ):sự ngọt ngào, hạnh phúc.(tính từ):TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮVẽ sơ đồ tư duyTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮGọi học sinh nhận xétTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮV.Hướng dẫn học ở nhà1. Học bài: - Nắm khái niệm và các lối chơi chữ. - Sưu tầm thêm các phép chơi chữ trong thơ văn, đời sống thường ngày? 2. Soạn bài: “Làm thơ lục bát”. Tìm hiểu bài ca dao sgk/155.Bài thơ viết theo thể thơ nào? - Thế nào là lục bát? Số câu, số chữ trong mỗi câu? Số cặp câu lục bát? Cách gieo vần? Kẻ bảng vào vở bài soạn và điền vào mỗi ô theo kí hiệu: Bằng (ngang, huyền); Trắc (hỏi, ngã, nặng, sắc),Số câu, số chữ mỗi câu, vần, luật bằng, trắc. - Chuẩn bị trước phần luyện tập.TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO`Xin cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh!Trăng bao nhiêu tuổi trăng giàNúi bao nhiêu tuổi gọi là núi nonnonNúiViệc sử dụng từ núi, non trong bài ca dao sau đây là dựa vào hiện tượng nào?Dựa vào hiện tượng từ đồng nghĩa, gần nghĩa.TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮLối chơi chữ nào được sử dụng trong câu đố sau?Cây mậnNói láiTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮ Cái cây xanh xanhCái lá cũng xanh Có bông trên cànhCó trái cận mây. (Đố là cây gì?)cận mâycận mâyTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮEm hãy tìm ví dụ cho lối chơi chữ dựa vào cách điệp âm?Em hãy tìm lối chơi chữ trong câu ca dao sau?TUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮĐáp ánSông sâu bên lở bên bồiBên lở thì đục, bên bồi thì trong… (Ca dao)Dùng từ ngữ trái nghĩaCái gì cất thì thấy, không cất thì không thấy?-> cái nhàTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮEm hãy giải câu đố sau? Em hãy cho biết câu đố trên dựa vào lối chơi chữ nào? cách dùng từ đồng âm.cấtcấtTUẦN 15TIẾT 59CHƠI CHỮLối chơi chữ nào được sử dụng trong câu thơ sau: Chữ tài liền với chữ tai một vần (Nguyễn Du)Đáp ánLối chơi chữ gần âmTUẦN 15,TIẾT 59CHƠI CHỮ

Danh sách file (1 files)